Brokopondo · suiker, cacao, hout
Berg en Dal: militaire post, suiker, hout, en 315 mensen
Berg en Dal aan de linkeroever van de Surinamerivier in Brokopondo begon in 1713 als militaire post tegen aanvallen van marrons, werd in 1722 een suikerplantage en later een houtplantage, en telde bij de emancipatie van 1863 315 tot slaaf gemaakte mensen.
Controleer dit Deze pagina is samengesteld uit gepubliceerde bronnen en is nog niet ter plaatse geverifieerd. Wie namen, jaartallen of eigendomsgeschiedenis beter weet: laat het ons weten, dan passen we het aan met bronvermelding.
De Europese geschiedenis van deze plek begint in 1713 met een militaire post op de Blauwe Berg, aangelegd om de plantages stroomafwaarts te beschermen tegen aanvallen van marrons. Van 1717 tot ongeveer 1722 werd er goud gedolven onder mijndirecteur Salomon Herman Sanders, wat niets opleverde. In 1722 kwam er onder gouverneur Hendrik Temming een suikerplantage van 5.000 akkers, bewerkt door 80 tot slaaf gemaakte mensen.
Onder gouverneur Joan Raye werd de plantage in de jaren dertig van de achttiende eeuw omgezet in een houtplantage; in 1737 stond er cacao geregistreerd, in 1793 hout. De plantage groeide naar 9.750 akkers in 1826. Na het vredesverdrag met de Saamaka in 1762 werd de militaire post opgeheven.
Bij de emancipatie van 1 juli 1863 waren hier 315 mensen tot slaaf gemaakt. De eigenaars, onder wie Rothuys, de erven van baron De Lindau, Muller, Sanches en De Meij, kregen daarvoor 300 gulden per persoon, samen 94.500 gulden. De vrijgemaakte mensen kregen niets. De emancipatielijst voor Berg en Dal telt ongeveer 145 familienamen, wat het een van de kansrijkste plantages van het binnenland maakt om een naam terug te vinden.
De plantage liep na 1863 leeg en werd in 1870 op een openbare veiling gekocht door de Evangelische Broedergemeente. Het eerste zendelingenechtpaar vestigde zich datzelfde jaar. Berg en Dal werd de hoofdzendingspost voor het bosland, tot de post werd gesloten wegens tropische ziekten; de bronnen geven 1914 of 1917. De componist Johannes Helstone, geboren in 1853, kwam hiervandaan.
Sinds 20 december 2008 staat er het Berg en Dal Eco & Cultural River Resort, een samenwerking tussen de Evangelische Broedergemeente en Hotel Krasnapolsky, met een cultuurhistorisch museum en informatiecentrum. Het dorp raakte tijdens de Binnenlandse Oorlog van 1986 tot 1992 vrijwel ontvolkt; in 1999 kwam er een stichting voor de wederopbouw. Sinds de aanleg van de Avobakaweg in 1968 is de plek over de weg bereikbaar.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen waren er in 1863 tot slaaf gemaakt op Berg en Dal?
Driehonderdvijftien. De eigenaars kregen daarvoor 300 gulden per persoon uitgekeerd, samen 94.500 gulden; de vrijgemaakte mensen kregen niets. De emancipatielijst voor Berg en Dal telt ongeveer 145 familienamen.
Waarom begon Berg en Dal als militaire post?
Om de plantages stroomafwaarts aan de Surinamerivier te beschermen tegen aanvallen van marrons. De post werd in 1713 op de Blauwe Berg aangelegd en pas na het vredesverdrag met de Saamaka in 1762 opgeheven.
Kun je Berg en Dal bezoeken?
Ja. Sinds 20 december 2008 staat er het Berg en Dal Eco & Cultural River Resort, met een cultuurhistorisch museum en informatiecentrum. Het ligt ongeveer 85 tot 100 km ten zuiden van Paramaribo en is sinds de aanleg van de Avobakaweg in 1968 over de weg bereikbaar.