Voor de diaspora

Je komt voor familie. Ga ook kijken waar het begon.

Onze roots-dag in Paramaribo kost €85 per persoon: een ochtend begeleid zoeken in het Nationaal Archief Suriname, emancipatieregisters van 1863, immigratieregisters vanaf 1873 en 1890, en een middag op de plantage, in de wijk of op de begraafplaats die daaruit komt.

Er is een reis die heel vaak wordt gemaakt en bijna nooit wordt bediend. Je bent in Nederland geboren, je ouders of grootouders in Suriname. Je komt hier om familie te zien, je logeert bij een tante, je eet je te barsten, en na twee weken vlieg je terug zonder dat je ooit hebt gezien waar het verhaal begint.

De meeste reisorganisaties richten zich op Nederlandse vakantiegangers die Suriname als bestemming ontdekken. De meeste Surinaamse aanbieders richten zich op wie er toevallig langskomt. Voor iemand die hier familie heeft, is er niets specifieks, terwijl juist die groep de meest gemotiveerde bezoeker is die er bestaat.

Daarom hebben we er een eigen product van gemaakt. Vooraf sturen we je een vragenlijst: achternamen, districten, jaartallen, verhalen die thuis worden verteld. Wij doen daar het voorwerk mee, zodat de ochtend in het archief niet opgaat aan uitzoeken wáár je moet zoeken.

Wat er in de bronnen staat, is soms confronterend. In de emancipatieregisters van 1 juli 1863 staan ongeveer 33.000 mensen met de achternaam die zij bij de afschaffing van de slavernij kregen, vaak een naam die door een ambtenaar of een plantage-eigenaar is bedacht. In de immigratieregisters staan naam, dorp van herkomst, schip en de plantage waar iemand naartoe werd gestuurd. Dat zijn geen romantische documenten.

En dan gaan we erheen. Naar de plantage in Commewijne of Para, naar de wijk in Paramaribo, of naar de begraafplaats. Als de lijn naar een dorp aan de Boven-Suriname loopt, is dat een meerdaagse reis en maken we daar een apart voorstel voor.

Je krijgt alles digitaal na afloop: scans, foto’s, namen, een overzicht van wat we hebben gevonden en waar het vandaan komt. Dat is het deel dat je mee naar huis neemt en aan je ouders laat zien.

Veelgestelde vragen

Wat is een roots-reis naar Suriname?

Een reis waarbij je niet alleen familie bezoekt maar ook opzoekt waar je familie vandaan komt: in de archieven, en daarna op de plek zelf, een plantage, een wijk, een begraafplaats. Onze roots-dag kost €85 per persoon en bestaat uit een ochtend in het Nationaal Archief en een middag op locatie.

Kun je je Surinaamse stamboom uitzoeken?

Vaak wel, tot een bepaald punt. Het Nationaal Archief Suriname beheert de emancipatieregisters van 1 juli 1863 met ongeveer 33.000 namen, de immigratieregisters van Hindostaanse contractarbeiders vanaf 1873 en Javaanse vanaf 1890, de burgerlijke stand en plantageadministraties. Hoe ver je komt hangt af van de lijn: sommige lopen tot in de achttiende eeuw door, andere stoppen abrupt.

Wat heb ik nodig om te beginnen?

Eén achternaam en een district is genoeg. Een geboortejaar of de naam van een plantage maakt het veel sneller. Stuur ons vooraf wat je hebt, ook losse verhalen van je ouders of grootouders, dan doen wij het voorwerk.

Is dit geschikt met kinderen erbij?

Vanaf ongeveer tien jaar wel. Een ochtend in een archief is voor jongere kinderen te lang; dan doen we het onderzoek zonder hen en gaan we ’s middags samen naar de plek. In ons vierdaagse familieplan is dat zo opgezet.

Wat als we niets vinden?

Dat gebeurt, en vaker dan mensen verwachten, de emancipatieregisters van 1863 bevatten ongeveer 33.000 namen, maar niet elke lijn is daarna doorlopend geregistreerd. We beloven daarom geen resultaat, alleen dat je aan het eind van de dag verder bent dan aan het begin en dat je alle scans en foto’s digitaal meekrijgt. Als een lijn doodloopt, zeggen we dat en leggen we uit waarom.