Hindostaans
Roti: het bekendste gerecht van Suriname
Roti is een Surinaams-Hindostaans gerecht van een dunne, gebakken bloempannenkoek met daarnaast kip, aardappel, kouseband en masala. In een rotishop in Paramaribo kost een bord doorgaans SRD 80 tot SRD 180.
Smaak en textuur
Mild, aards, veel kurkuma en komijn. De hitte komt van de sambal die je er zelf bij doet.
Prijs op straat, indicatief SRD 80–180
De roti kwam met de Hindostaanse contractarbeiders die vanaf 1873 vanuit Brits-Indië naar Suriname werden gehaald, en is daar iets eigens geworden. De Surinaamse versie is groter, zachter en vaker een dhal-roti: de deegpannenkoek wordt gevuld met gemalen gele spliterwten voordat hij wordt gebakken, waardoor hij lichtgeel en iets korrelig is van binnen.
De aanleiding voor die migratie was de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863, gevolgd door tien jaar staatstoezicht dat tot 1873 duurde. Toen dat afliep zochten de plantages nieuwe arbeidskrachten, en het eerste schip met contractarbeiders uit Brits-Indië, de Lalla Rookh, kwam op 5 juni 1873 aan. Tot 1916 volgden er ongeveer 34.000 mensen. Zij brachten de tawa (de platte bakplaat), de masala en de gele spliterwt mee, en daarmee de roti.
Wat er hier van gemaakt is, is Surinaams. Op het bord kwam kip in plaats van geit, aardappel in plaats van een tweede curry, en kouseband uit de eigen tuin. Ook de rotishop zelf is een Surinaamse vorm: een toonbank waar je een bord meeneemt in folie, niet iets dat is meegekomen uit Brits-Indië.
Je eet hem met je handen. Je scheurt een stuk roti af, pakt daar kip of aardappel mee op, en doopt in de masala-jus. Bestek krijg je meestal wel, maar niemand kijkt raar op als je het laat liggen.
De standaardbestelling is "roti kip". Vraag je om "roti met alles", dan komt er meestal ook kouseband, ei en soms een stuk pumpkin bij. De peper zit apart in een bakje, madame jeanette, en dat is geen suggestie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Surinaamse en Indiase roti?
De Surinaamse roti is groter en zachter dan de Indiase chapati, en is meestal een dhal-roti: gevuld met gemalen gele spliterwten. Ook de bijgerechten verschillen, in Suriname vrijwel altijd kip, aardappel en kouseband met masala, in India een veel breder scala aan curry’s.
Wat kost roti in Paramaribo?
In een gewone rotishop in Paramaribo betaal je doorgaans SRD 80 tot SRD 180 voor een bord roti met kip, afhankelijk van de shop en of er extra’s bij zitten. Dat is omgerekend ongeveer €2 tot €5.
Is roti vegetarisch te krijgen?
Ja. Vrijwel elke rotishop heeft een vegetarische variant met aardappel, kouseband, pumpkin en dhal in plaats van kip. Vraag om "roti met groente" of "vegetarische roti".
Waar komt roti vandaan?
Roti komt uit Noord-India en kwam naar Suriname met de Hindostaanse contractarbeiders. Het eerste schip, de Lalla Rookh, meerde op 5 juni 1873 in Paramaribo aan; tot 1916 volgden er ongeveer 34.000 mensen uit Brits-Indië. Het gerecht is in die anderhalve eeuw iets Surinaams geworden.
Wat is dhal?
Dhal is gemalen of gekookte gele spliterwt. In Suriname is het vooral de vulling van de rotipannenkoek, de dhal-roti, en daarnaast een dunne soep die je over rijst eet. Het woord is Hindi voor gespleten peulvrucht; ook bara en phulauri zijn van gemalen peulvruchten gemaakt.
Waar eet je roti in Paramaribo?
In een rotishop. De bekendste zitten rond de Maagdenstraat en in Latour, en een bord kost SRD 80 tot SRD 180. Roti staat ook op onze food tour door Paramaribo.