Creools
Bakabana: gefrituurde bakbanaan met pindasaus
Bakabana is gefrituurde bakbanaan in een dun beslag, vrijwel altijd geserveerd met pindasaus. Op straat in Paramaribo kost een portie doorgaans SRD 15 tot SRD 40.
Smaak en textuur
Zoet, zacht, knapperig randje. Met de zoute pindasaus erbij is het in balans.
Prijs op straat, indicatief SRD 15–40
De naam is Sranantongo en betekent letterlijk "gebakken banaan". Het gaat om bakbanaan (plantain), niet om een dessertbanaan: die is zetmeelrijker, minder zoet en valt niet uit elkaar in de olie.
De banaan moet rijp zijn, geel met zwarte vlekken, anders is hij melig. Hij wordt in de lengte of schuin gesneden, door een dun beslag gehaald en gefrituurd tot de buitenkant knapperig is en de binnenkant bijna smelt.
De bakbanaan is hier niet inheems. Het gewas komt uit Zuidoost-Azië, bereikte via handelsroutes West-Afrika en kwam in de zestiende eeuw met Europese schepen naar het Caribisch gebied, waar het op de plantages een basisvoedsel werd. Dezelfde bakbanaan draagt heri heri en de tom tom bij de pindasoep; bakabana is de snackvorm ervan.
De pindasaus komt van een andere lijn in de Surinaamse geschiedenis. Pinda is een Zuid-Amerikaans gewas, maar de dunne, zoete saus zoals hij hier wordt gemaakt is gevormd onder Javaanse invloed, na de contractmigratie uit Nederlands-Indië die in 1890 begon. Twee geschiedenissen op één bordje van SRD 15 tot SRD 40.
Er hoort pindasaus bij, en die is in Suriname zoeter en dunner dan de Indonesische satésaus die je in Nederland kent.
Veelgestelde vragen
Wat is bakabana?
Bakabana is gefrituurde bakbanaan in een dun beslag, geserveerd met pindasaus. De naam is Sranantongo voor "gebakken banaan". Het is een van de bekendste Surinaamse snacks.
Is bakabana een nagerecht?
Nee, in Suriname is het een snack of bijgerecht, geen dessert. Je eet het tussendoor of naast een hoofdgerecht, meestal met hartige pindasaus.
Waar komt bakabana vandaan?
De naam is Sranantongo voor "gebakken banaan". De bakbanaan zelf kwam in de zestiende eeuw via West-Afrika naar het Caribisch gebied en werd in Suriname een basisgewas; de dunne, zoete pindasaus die erbij hoort, kreeg zijn vorm onder Javaanse invloed na 1890.
Is bakabana vegetarisch?
De bakbanaan, het beslag en de pindasaus zijn plantaardig. Let wel op twee dingen: veel karren frituren de bakabana in dezelfde olie als kip of vis, en in de pindasaus kan trassi (garnalenpasta) zitten. Een portie kost SRD 15 tot SRD 40.
Wat is het verschil tussen bakabana en gebakken bakbanaan?
Bakabana gaat door een dun beslag voordat hij de frituur in gaat en wordt met pindasaus gegeten; gewone gebakken bakbanaan komt zonder beslag naast de rijst op het bord. Beide gebruiken plantain, niet de zoete dessertbanaan.