Commewijne · suiker, cacao, koffie, citrus
Voorburg: 195 mensen, borderel PL213
Voorburg aan de Surinamerivier, direct naast Fort Nieuw Amsterdam, werd rond 1750 aangelegd als moestuin voor het fort en werd daarna een suikerplantage; bij de emancipatie van 1863 stonden er 195 mensen geregistreerd, ingediend onder borderel PL213.
Controleer dit Deze pagina is samengesteld uit gepubliceerde bronnen en is nog niet ter plaatse geverifieerd. Wie namen, jaartallen of eigendomsgeschiedenis beter weet: laat het ons weten, dan passen we het aan met bronvermelding.
De Sociëteit van Suriname legde het terrein rond 1750 aan als tuingrond voor de bewoners van Fort Nieuw-Amsterdam. Gouverneur Jurriaan François de Friderici kocht het en maakte er een suikerplantage van, 1.500 akkers in 1795. In het Sranan heette de plek Santigron, niet te verwarren met het gelijknamige dorp aan de Saramaccarivier. Het eigendom liep via de families Friderici en Faesch en het huis Fraissinet en Van Baak naar E.F.L. Mollinger in Paramaribo.
Op 1 juli 1863 stonden op Voorburg 195 mensen geregistreerd, van wie er voor 188 compensatie werd uitgekeerd. Het borderel werd ingediend door Ernst Frederik Louis Mollinger, plantage-administrateur te Paramaribo, en draagt het nummer PL213. Met dat nummer is de plantage in het Nationaal Archief terug te vinden, en het is een van de weinige plantages op deze site waarvan wij het borderelnummer hebben kunnen achterhalen. De emancipatielijst noemt 43 achternamen, van Aalse en Bekman tot Zorgvol.
Na de emancipatie kwam de arbeid op Voorburg niet van Hindostanen of Javanen maar van contractarbeiders uit Barbados. Die West-Indische werving ging vooraf aan de Brits-Indische immigratie van 1873 en is een tak van de geschiedenis die veel minder bekend is. De plantage ging over op cacao, koffie en bananen, tapte in de vroege twintigste eeuw rubber en was in de jaren vijftig een van de grootste citrusproducenten van het land.
Rond 1960 werd Voorburg verlaten. Harold Riedewald kocht het in 1978; na zijn dood kwam het aan de staat, die het verkavelde voor woningbouw. Er is dus geen ruïnepark en geen bezoekregeling: het is bebouwd terrein naast Fort Nieuw Amsterdam. Van de directeurswoning bestaat nog wel een historische foto in de collectie van het Tropenmuseum.
Veelgestelde vragen
Wat is het borderelnummer van Voorburg?
PL213. Dat borderel werd in 1863 ingediend door Ernst Frederik Louis Mollinger, plantage-administrateur in Paramaribo, en noemt 195 geregistreerde mensen van wie er 188 werden gecompenseerd. Met dat nummer vind je de plantage terug in de emancipatiestukken van het Nationaal Archief.
Kwamen er Hindostaanse of Javaanse contractarbeiders op Voorburg?
Daar hebben wij geen bron voor gevonden. Wat wel gedocumenteerd is, is dat het werk na 1863 werd overgenomen door contractarbeiders uit Barbados, uit de West-Indische wervingsstroom die vooraf ging aan de Brits-Indische immigratie van 1873.
Kun je Voorburg bezoeken?
Niet als plantage. Voorburg werd rond 1960 verlaten, kwam na 1978 via Harold Riedewald aan de staat en is verkaveld voor woningbouw. Wel ligt het pal naast Fort Nieuw Amsterdam, dat als openluchtmuseum wel te bezoeken is, op ongeveer 20 km van Paramaribo.